Καταγράφοντας την κουρά σε μια βιαννίτικη κορφή
Το μικρό αγόρι (παρ)ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του ξάπλωσε το ζώο στο χώμα. Εκείνο, εξοικειωμένο στο ανθρώπινο χέρι περίμενε με υπομονή τις επόμενες κινήσεις. Και τα δυο μαζί, περίμεναν τον πατέρα να αναλάβει. Οι δύο ενήλικοι άντρες με τα ψαλίδια στο χέρι έκοβαν σβέλτα και ρυθμικά το πυκνό μαλλί κι απόης τελείωναν έσπρωχναν πίσω τρυφερά το ζώο που ανάλαφρα πια έτρεχε να σμίξει το κοπάδι. Παραδίπλα ο άλλος γιος άρπαζε το επόμενο. Το αναποδογύριζε με ευκολία κι αφού το ψέκαζε με φάρμακο σε επίμαχα σημεία, άρχιζε να το κουρεύει. Τα εφηβικά του χέρια βυθίζονταν στο πλούσιο λευκό μαλλί και κατηύθυναν τις ψαλιδιές με αξιοζήλευτη μαεστρία. Τα παιδιά τριγύρω μάζευαν τα μαλλιά στα τσουβάλια. Μιλήσαμε για τις ράτσες, τα μαλλιά, τις μετακινήσεις των κοπαδιών, τις παλιές πρακτικές, τις λαϊκές αντιλήψεις. Είπαμε πολλά και θα καθόμασταν να πούμε κι άλλα, όμως έπρεπε να φύγουμε για το Θραψανό για την επόμενη καταγραφή. Ευχαριστούμε από καρδιάς τις οικογένειες Μαρκογιαννάκη και Αποστολάκη που μας φιλοξένησαν και μας οδήγησαν σε βιαννίτικη κορφή 1.450 μέτρων για να καταγράψουμε εικόνες και πληροφορίες από την κουρά και τον κτηνοτροφικό βίο. Επιστρέφουμε στην πόλη και σηκώνουμε μανίκια για τα επόμενα!
“Brand Storytelling” που λέμε και στο χωριό
Δείτε εδώ μία ωραία εικόνα. Μία γιαγιά αφηγείται παραμύθια στο μικρόφωνο και ένα μικρό κορίτσι κάθεται στα σκαλοπάτια απέναντί της παρακολουθώντας με αφοσίωση. Μαζευτήκαμε χθες για την ετήσια εσπερίδα παραμυθιού στη μνήμη του Αριστοφάνη Χουρδάκη, που κατέγραφε σε όλη την Κρήτη. Φέτος έγινε στα Πάρτιρα, ένα μικρό χωριό του Δήμου Μινώα Πεδιάδος, με όμορφη πλατεία και ζεστούς ανθρώπους. Στο πρώτο μέρος βγήκαμε και συζητήσαμε για το παραμύθι ως είδος της αφηγηματικής τέχνης. Για τον κοινωνικό του ρόλο, τη φιλολογική του δομή, την εκπαιδευτική του αξία. Μίλησα και εγώ για την αξιοποίηση της τέχνης αυτής ως εργαλείο Επικοινωνίας σε άλλα πεδία όπως της επιχειρηματικότητας και του τουρισμού. Το “Brand Storytelling” που λέμε και στο χωριό. Στο δεύτερο μέρος όμως ανέλαβαν άλλοι ομιλητές… Μάστορες του λαϊκού λόγου, αφηγητές παραμυθιών… Μίλησαν για δράκους, βασιλοπούλες και παληκάρια που βρίσκουν μαγικά χαλιά. Η βραδιά έκλεισε με ενός λεπτού σιγή τιμώντας εκείνους και εκείνες που εναποθέτουν στα χέρια μας τους κόσμους των παραμυθιών μα δε βρίσκονται πια σε τούτο τον κόσμο μαζί μας. Συγκίνηση και αγάπη στη μικρή κοινότητα. Τα παραμύθια στις πλατείες ενώνουν τον κόσμο! Την εκδήλωση οργάνωσε το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας.
Καταγραφές για την υφαντική τέχνη
Βρήκαμε τη γιαγιά Βαγγελιώ στο χωριό Παναγιά δήμου Μινώα Πεδιάδος για να καταγράψουμε ζητήματα της υφαντικής τέχνης. Έχουμε ξεκινήσει επίσημα τις επισκέψεις στα χωριά, τις συναντήσεις και τις καταγραφές για το έργο Χειροτεχνία στην Κρήτη, ένα αναπτυξιακό έργο της εταιρείας Πλοηγός με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης. Αποστολή μας είναι να ενδυναμώσουμε τους Χειροτέχνες του τόπου, τους νέους ανθρώπους που ασχολούνται με παραδοσιακά επαγγέλματα και λαϊκές τέχνες. Για τη χαρτογράφηση της χειροτεχνίας στο νησί και τις παρεμβάσεις που θέλουμε να κάνουμε, έχουμε θέσει δύο βασικούς άξονες ως κατευθυντήριες γραμμές: την λαο-εθνο-ανθρωπολογική επιστημονική έρευνα ως θεμέλιο λίθο στη χάραξη πολιτικών και την επικοινωνιακή στρατηγική για τη συσπείρωση κοινοτήτων γύρω από την αποστολή μας. Μετά από μία πανδημία που καθήλωσε την ανθρωπότητα, επιστρέφουμε στα χωριά και τις καταγραφές παππουδογιαγιάδων. (Ω επιτέλους! ) #myCrete
Ο πύργος Foscolo στο Καινούριο Χωριό
Ψάχναμε καφενείο σε κάποιο μικρό χωριουδάκι για να φχαριστηθούμε το απόγευμα προτού ξεκινήσει η εργασιακή εβδομάδα. Βάζω google maps, αναζητώ άγνωστο τοπωνύμιο στην ερημιά. Μην τα πολυλογώ, καταλήξαμε στο Καινούργιο Χωριό ν’ αναζητούμε τον πύργο Foscolo. Ψυχή στον δρόμο, άνθρωπος. Σπίτια κλειστά, καφενεία κλειστά, περπατήσαμε λίγο στα σοκάκια. Σε μια στροφή, βλέπουμε μία πινακίδα με 21 λέξεις. Ο μικρός πύργος (οχυρωμένη κατοικία) της ενετοκρατικής οικογένειας Φώσκολου, φέουδο της οποίας ήταν το Καινούριο Χωριό, στεκόταν μπροστά μας. Ταπεινός, με μία αίγλη θαμμένη κάτω από τις γκρεμισμένες πέτρες, σβησμένη από το χώμα και τη λήθη. Πολύ θα ήθελα να περιεργαστώ το ιστορικό αρχιτεκτόνημα και να περπατήσω τις υπόλοιπες ισόγειες αίθουσες, αλλά μία νυχτεριδούλα μάς θύμισε ότι είναι πλήρως εγκαταλελειμμένο. Έχω την αίσθηση ότι όλο το νησί πρέπει να είναι γεμάτο από τέτοια μικρά στολίδια. Βρε τί ανακαλύπτει κανείς δίπλα του. #myCrete
Πρόσκληση σε δημιουργικό διαγωνισμό λογότυπου
Υπάρχει λοιπόν κάτι στην Επικοινωνιακή στρατηγική που λέγεται Community engagement. Όταν ενθαρρύνεις την κοινότητα να αλληλεπιδράσει και να είναι συνδημιουργός σε μία δράση. Πριν λίγο καιρό, ανέλαβα ένα νέο (υπέροχο) project. Με κάλεσαν από την εκπαιδευτική αναπτυξιακή εταιρεία Πλοηγός να γίνω υπεύθυνη για τη Χειροτεχνία στην Κρήτη. Ο ακριβής τίτλος του έργου είναι “Ανάδειξη, Διάσωση, Ανάπτυξη, Προώθηση της χειροτεχνικής μικροεπιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κρήτη” και υλοποιείται με τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης. Αυτό πρακτικά ξέρετε τί σημαίνει; Ότι θα βοηθήσουμε τους ανθρώπους που ασχολούνται με τις λαϊκές τέχνες του τόπου μας να φτάσουν την απασχόλησή τους εκεί που ονειρεύονται. Μέσα από χαρτογράφηση και παρεμβάσεις, θα ενδυναμώσουμε τα χειροτεχνικά επαγγέλματα στα σημεία που παρατηρούνται δυσκολίες και προβλήματα. Δεν είναι εύκολος δρόμος, αλλά ποιος εύκολος δρόμος οδηγεί στην αλλαγή; Αυτό που θέλουμε λοιπόν, είναι να έχουμε συνταξιδιώτες τον εντόπιο πληθυσμό. Προς αυτή την κατεύθυνση, ένα πρώτο βήμα είναι να συνδιαμορφώσουμε το λογότυπο της νέας μας ομάδας. Καλούμε όσους ασχολούνται επαγγελματικά ή ερασιτεχνικά με γραφιστικές και εικαστικές τέχνες να μας στείλουν τις προτάσεις τους. Ο δημιουργικός διαγωνισμός του λογότυπου λήγει την Τρίτη στις 14 Ιουνίου 2022 (έχουμε φροντίσει να υπάρχει σημαντικό χρηματικό έπαθλο). Είναι ένα πρώτο βήμα για αλληλεπίδραση με την τοπική κοινωνία. Πώς αντιλαμβάνονται τη Χειροτεχνία; Πώς μπορούν να αποτυπώσουν τις αξίες και τα πολιτισμικά νοήματα λαϊκών τεχνών όπως οργανοποιία, κεραμική, υφαντική-κεντητική-πλεκτική, καλαθοπλεκτική κ.α.; Αν έχετε φίλο/-η που έχει καλλιτεχνικό χέρι, πείτε του για τον διαγωνισμό του λογότυπου. Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε το Δελτίο Τύπου: Δήλωση στα Media: https://rethnea.gr/dimioyrgikos-diagonismos-logotypoy-to…/
Επικοινωνία & Marketing Καινοτομίας
Δύο χρόνια μετά την πανδημία, κοντέψαμε να ξεχάσουμε πώς είναι να μιλάμε σε δια ζώσης ημερίδα. Με κανονικό βήμα και κανονικό μικρόφωνο. Με coffee break και open networking. Για την επιχειρηματικότητα των γυναικών μιλήσαμε σήμερα στην Ημερίδα του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της Περιφέρειας Κρήτης, υπογραμμίζοντας τις αξίες της καινοτομίας και καλές πρακτικές. Είχα και εγώ τη χαρά να μιλήσω για “Επικοινωνία και Marketing Καινοτομίας: Όταν οι επιχειρηματικές ιδέες γίνονται ιστορίες έμπνευσης σε κοινότητες – online και offline”. Ήταν μία φωτεινή ημέρα από εκείνες που διαπιστώνεις πως στην Κρήτη κινητοποιούνται παράλληλες πρωτοβουλίες όπου γυναίκες συσπειρώνονται, ενώνουν δυνάμεις, δημιουργούν και κερδίζουν τον χώρο που τους αξίζει στον σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο. Μα ακόμη πιο σημαντικό είναι οι γνωριμίες και οι συζητήσεις που γίνονται πριν και μετά. Συζητήσεις που καταλήγουν συνήθως σε μία κοινή αίσθηση: μία συλλογική διάθεση για συνεργασία, για παράλληλους αγώνες και κοινούς σκοπούς. Η καθεμία μας από το δικό της μετερίζι. Και με τον δικό της τρόπο. #MediaStorytelling
Παιδικό βιβλίο: Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς
Πολύ χαίρομαι όταν το ημερολόγιο δείχνει Παρασκευή και δεκατρεις. Βρίσκω ότι είναι μία τυχερή και ωραία ημέρα. Σήμερα ειδικά, θα ήθελα να ανακοινώσω το παιδικό βιβλίο που δημιούργησα για την Περιφέρεια Κρήτης, ένα παιδικό βιβλίο με τίτλο “Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς”. Πώς δημιουργήθηκε λοιπόν αυτό το στολίδι. Η συνεργασία μου με την Περιφέρεια Κρήτης ξεκίνησε το 2021 στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου MDnet που αναδεικνύει διατροφικές ταυτότητες των χωρών της Μεσογείου. Στο έργο αυτό σχεδίασα δράσεις για την επικοινωνιακή στρατηγική και τον λαϊκό πολιτισμό της κρητικής διατροφής. Μια μέρα λοιπόν, στο γραφείο της κας Ρούλας Παπαδοπούλου, συντονίστριας του έργου για την Περιφέρεια, ξεστόμισα όλο ενθουσιασμό τρεις λέξεις: “Έχω μία ιδέα”. Ένα παιδικό βιβλίο για τον πολιτισμικό πλούτο της κρητικής διατροφής. Το συζητήσαμε, το ζυγίσαμε, το ενέκρινε και κάπως έτσι ξεκίνησε. Τις ημέρες που το έγραφα, έφερνα στο νου μου τη γιαγιά Καλλιόπη, τη Ζαχαρένια, τη γιαγιά Κλεάνθη, τη γιαγιά Αγγελικώ, τη γιαγιά Βαγγελιά, την κυρία Ολυμπία, την κεραΡήνη, το Τριαντάφυλλο και κάθε γιαγιά που έχω γνωρίσει και καταγράψει στα χωριά της Κρήτης. Στις τελευταίες σελίδες υπάρχουν μερικές εκπαιδευτικές ιδέες για περαιτέρω εφαρμογές. Ο Μάριος Ιωαννίδης έκανε μία απολαυστική εικονογράφηση, η Βασιλική Μανωλεσάκη μία υπέροχη μετάφραση στην αγγλική γλώσσα (για την αγγλική έκδοση) και το Τυπογραφείο Κανταρτζής μία εξαιρετική εκτύπωση και βιβλιοδεσία. Όλα αυτά βέβαια χρειάστηκαν αρκετές διαδικασίες για να είναι έτοιμα τον Απρίλιο. Και κυρίως συνεργασία. Τους ευχαριστούμε από καρδιάς όλους που (το) έτρεξαν μαζί μας. Έχουμε εκτυπώσει συγκεκριμένο αριθμό βιβλίων για να τα στείλουμε σε δημοτικά σχολεία, σε χωριά και βιβλιοθήκες. Και συγκινήθηκα όταν είδα ότι συμφωνούμε με την κα Παπαδοπούλου να στηρίξουμε πρώτα τα μικρά σχολεία, στα απομονωμένα χωριά του νησιού μας. Σήμερα, Παρασκευή και δεκατρεις, δε μοιράζομαι απλώς ένα επαγγελματικό project όπου αξιοποιούμε τον λαϊκό πολιτισμό του τόπου για την επικοινωνιακή στρατηγική της Περιφέρειας Κρήτης. Σήμερα μοιράζομαι και το εξώφυλλο από το πρώτο μου παιδικό βιβλίο. Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς Ηράκλειο 2022 Για να κατεβάσετε ελεύθερα το βιβλίο σε ψηφιακή μορφή, πατήστε εδώ: Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς. Για την αγγλική γλώσσα, πατήστε εδώ: Grandmother’s old notebook.
Καλεσμένη στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ
Οι αναρτήσεις με τα κόκκινα αυγά, τις φουνάρες, τους στολισμένους επιτάφιους έχουν βαθύτερες αναγνώσεις… Σήμερα το πρωί, Δευτέρα του Πάσχα, είχα μία ωραία πρόσκληση από την ΕΡΤ, το Πρώτο πρόγραμμα και τη Μαρία Σφυρόερα (που εκτιμώ δίχως να το γνωρίζει) να βγούμε στα ερτζιανά κύματα. Με τη φιλόξενη δημοσιογράφο Έλενα Καραγιάννη συζητήσαμε για την εθιμολογία του Πάσχα ιδωμένη από μία σύγχρονη οπτική. Μιλήσαμε συνοπτικά για τη λαογραφική διάσταση των ημερών για να καταλήξουμε στην ανθρωπολογία των Social Media και το πώς μεταφέρονται οι πολιτισμικές πρακτικές στο ψηφιακό περιβάλλον. Υπάρχουν πολλά που μπορούν να ειπωθούν όχι μόνο για το τί αναρτούμε, αλλά κυρίως για το γιατί κάνουμε αναρτήσεις. Στον ραδιοφωνικό όμως χρόνο, προσπαθήσαμε να αναδείξουμε το θέμα μέσα σε 14 λεπτά. Μου έστειλαν φίλοι το απόσπασμα της εκπομπής και το ανέβασα σε πλατφόρμα podcasting, οπότε μπορείτε να μας ακούσετε πατώντας σε αυτό το link: https://anchor.fm/mari…/episodes/—–Social-media-e1hld5l Χρόνια πολλά με υγεία και Φως! ΥΓ. Ε ας κάνω κι εγώ ανάρτηση το κόκκινο αυγό μου σε ξύλινη παλιά αυγουλοθήκη του περασμένου αιώνα. Άντε και του χρόνου!
Webinar: Επικοινωνία στο εργασιακό περιβάλλον
Πόσες φορές στο εργασιακό μας περιβάλλον δεν έχουμε βιώσει παρεξήγηση ή δυσκολία να συνομιλήσουμε με συναδέλφους. Η αλήθεια είναι πως στην επαγγελματική μας καθημερινότητα δίνουμε βαρύτητα στα καθήκοντα που έχει ο καθένας να διεκπεραιώνει. Και κάπως έτσι παραμελούμε την Επικοινωνία μεταξύ εργαζομένων. Δημιουργούνται συγκρούσεις, παρεξηγήσεις, δυσλειτουργίες. Γι’ αυτό με ενθουσίασε η πρόσκληση από τη Meeting Point Hellas, ένα σημαντικό γραφείο τουρισμού, να τους κάνω εταιρικό σεμινάριο για την Επικοινωνία στο εργασιακό περιβάλλον. Ένα σεμινάριο εσωτερικής επικοινωνίας πριν την κορύφωση της τουριστικής σεζόν ώστε οι εργαζόμενοι στα διάφορα τμήματα να εξοικειωθούν με μοντέλα και εργαλεία επικοινωνίας για την καλύτερη λειτουργία του ομίλου. Ήταν πρό(σ)κληση να συμπυκνώσω σε λίγες ώρες βασικά μοντέλα Επικοινωνίας, Τύπους και Τρόπους, συμβουλές και καλές πρακτικές αποτελεσματικής Επικοινωνίας και ενεργητικής ακρόασης. Γλώσσα του σώματος, τέχνη της πειθούς. Αλλά θαρρώ πως πήγε καλά. Η Μικαέλα Γιανναδάκη κίνησε τα νήματα και την ευχαριστώ από τη θέση αυτή για το δημιουργικό ξεκίνημα της εβδομάδας. Πολλές φορές δίνουμε βαρύτητα στην εξωτερική Επικοινωνία μίας επιχείρησης και πώς να χτίσουμε φήμη/πελάτες ενώ θα έπρεπε να ενδυναμώνουμε παράλληλα την Εσωτερική Επικοινωνία. Εκείνη που απευθύνεται στους εργαζόμενους και ενισχύει την εταιρική κουλτούρα. Ας μην ξεχνάμε πως οι καλές επαγγελματικές σχέσεις στο εσωτερικό μίας επιχείρησης αποτυπώνονται πολλές φορές και στη συνολική της εικόνα προς τα έξω. #Communications
Φως από τον ήλιο, φως από τα γράμματα
Αν είναι να μοιραστώ μία φωτογραφία από τη χθεσινή ημέρα της εθνικής εορτής, θα ήθελα να είναι και αυτή. Σ’ ένα ήσυχο χωριό της Κρήτης, στις Γωνιές, μία γιαγιά κάθεται στον ήλιο διαβάζοντας ένα παιδικό βιβλίο, μάλλον τα Ψηλά Βουνά αν διέκρινα καλά. Την παρατηρούσα κάμποση ώρα προτού την πλησιάσω. Κοιτούσε το ίδιο σημείο αρκετά λεπτά, σημάδι πως διάβαζε αργά – αργά τις λέξεις. Ο Χρόνος άλλωστε βαδίζει αλλιώς σε τούτες τις ηλικίες. Τη διέκοψα ευγενικά να τη ρωτήσω για το πατρικό της γιαγιάς μου. – Καλλιόπη Βυνιχάκη, εδώ μεγάλωσε…, συμπλήρωσα με συγκίνηση. Μας έδειξε τη Χαλέπα, μια γειτονιά στην απάνω μεριά του χωριού και μας χαιρέτησε με ευχές και αγάπη. Έσκυψε το κεφάλι στο βιβλίο της και συνέχισε να παίρνει φως. Φως από τον ήλιο, φως από τα γράμματα. #myCrete