Ηράκλειο: Παγκόσμια Πόλη Γαστρονομίας της UNESCO
– Να ξεκινήσουμε;, ρώτησε ο κάμεραμαν. – Μισό λεπτό να αφαιρέσουμε τα ποτήρια με το κρασί, ακούστηκε μια φωνή. Τα μάτια όλων μας έπεσαν στο πάνελ, στα κολωνάτα ποτήρια με το λευκό κρασί. Από τη μια, η ευπρεπής παρουσία στο μηντιακό περιβάλλον μάς έκανε να συμφωνήσουμε. Από την άλλη, η χαρά από τη μεγάλη είδηση σχημάτισε ένα μουδιασμένο χαμόγελο στα χείλη μας. Μας έβγαλε από τη δύσκολη θέση μια φωνή από πίσω: – Μα μιλάμε για Παγκόσμια Πόλη Γαστρονομίας! Αναθάρρησαν όλοι με ενθουσιασμό και η συζήτηση ξεκίνησε με χαμόγελα. Και με το εκλεπτυσμένο κρασί του κρητικού αμπελώνα να στέκεται τελικά σε πρώτο πλάνο. Αν δεν το έχετε ακούσει, το Ηράκλειο διακρίθηκε πλέον ως Παγκόσμια Πόλη Γαστρονομίας. Είναι η 2η πόλη της Ελλάδας που μπαίνει στο διεθνές Δίκτυο Creative Cities της UNESCO, στον τομέα της Γαστρονομίας. Το Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO (UCCN) δημιουργήθηκε το 2004 για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ πόλεων που έχουν αναγνωρίσει τη δημιουργικότητα ως στρατηγικό παράγοντα για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη. Υπάρχουν 7 τομείς στους οποίους διακρίνονται οι πόλεις που επιβραβεύονται: Λογοτεχνία, Μουσική, Κινηματογράφος, Design, Γαστρονομία, Media Arts, Χειροτεχνία και Λαϊκές Τέχνες. Η διάκριση αυτή είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας του Αναπτυξιακού Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Δήμου Ηρακλείου με τοπικές επιχειρήσεις και φορείς που διαχειρίζονται την ευλογημένη γη της Κρήτης από τη γραμμή της παραγωγής έως τη γραμμή της προώθησης και κατανάλωσης. Μία μικρή συνάντηση έγινε χθες αφενός για την ηθική αναγνώριση της συνεισφοράς τους, αφετέρου για να ξεκινήσει ο διάλογος για την επόμενη ημέρα. Γιατί ένας τέτοιος βαρύς τίτλος διεθνούς εμβέλειας είναι σίγουρα τιμή, μα κουβαλά και μεγάλη ευθύνη. Ε λοιπόν, δυόμισι χρόνια ζω στο Ηράκλειο και ολοένα ανακαλύπτω τις δυναμικές του. Η πόλη αυτή έχει πολλά να (σας) δώσει. Μα θα τα πούμε εν ευθέτω χρόνω. Στο μεταξύ, μπορείτε να δείτε τις Creative Cities του κόσμου, στην ιστοσελίδα: https://en.unesco.org/creative-cities/creative-cities-map
tedX Σητεία: Media Storytelling και Δυναμικές Δικτύωσης
Κάποια στιγμή μέσα στο καλοκαίρι χτύπησε το τηλέφωνο. Στην άλλη άκρη μία ευγενική αντρική φωνή συστήθηκε και άρχισε να μου μιλάει για το tedX που διοργανώνουν στη Σητεία. “Φέτος το θέμα μας είναι Mindshift: Upgrade your thinking”, είπε ο Μάνος Λαντζανάκης, και συνέχισε: – Θα θέλαμε πολύ να συμμετέχετε με μία δική σας ομιλία. Τα μάτια μου σπίθισαν από χαρά. Ένιωσα ότι με τιμούν με την πρόσκληση αυτή. Δεν ξέρω πόσα βίντεο στο YouTube έχω παρακολουθήσει με ομιλίες tedx από όλο τον κόσμο. Για όσους δε γνωρίζουν, το tedX είναι ένας παγκόσμιος θεσμός με συνέδρια που σκοπεύουν στη διάδοση ιδεών που αξίζουν (ideas worth spreading). Και οι ομιλητές (πρέπει να) έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: inspirational tone. Έμπνευση με σπίθα συνάμα. Μπορεί να είναι μία ιδέα, μία καινοτομία ή ένα καλό που κάνεις στη γειτονιά σου. Δε χρειάζεται να είναι κάτι μεγαλεπήβολο, αλλά κάτι που βοηθάει να αλλάξει έστω και λίγο ο κόσμος γύρω μας. Ήξερα ακριβώς ποιο ήθελα να είναι το θέμα της ομιλίας μου: “Media Storytelling: Δυναμικές δικτύωσης”. Δε θα έλεγα ιστορίες. Θα έλεγα για τις δυναμικές που κουβαλούν και επηρεάζουν τους ανθρώπους. Με τις ιστορίες ταυτίζονται, ανακουφίζονται, δικτυώνονται. Και είναι στο χέρι μας να τις αξιοποιούμε με θετικό ή αρνητικό πρόσημο, ειδικά σήμερα – στα media. Αφού “όποιος λέει ιστορίες, κρατάει τον κόσμο στο χέρι του”, λέει ένα παλιό ρητό. Περίμενα πώς και πώς να έρθει αυτή η Κυριακή. Αλλά μερικές φορές όταν κάνεις σχέδια, η Τύχη δε συμφωνεί. Δυστυχώς, λόγω τραυματισμού, δεν μπορώ να συμμετέχω. Όμως προτείνω σε όσους ενδιαφέρονται να ζήσουν ένα φωτεινό Σαββατοκύριακο, να πάνε στη Σητεία. Να δηλώσουν συμμετοχή στο Upgrade your thinking! Μπορείτε να βρείτε λεπτομέρειες εδώ: https://tedxsitia.com/el/ Η ομάδα του tedX Σητείας έχει οργανώσει ένα εξαιρετικό πρόγραμμα με αξιόλογους ομιλητές. Εύχομαι καλή επιτυχία και θα περιμένω (πώς και πώς) να τα πούμε του χρόνου!
Science Storytelling: Ανάδειξε την επιστημονική σου ταυτότητα
Για το Athens Science Festival, το Φεστιβάλ των Επιστημών στην Αθήνα, είχα τη χαρά να σχεδιάσω και να υλοποιήσω το workshop “Science Storytelling: Ανάδειξε την επιστημονική σου ταυτότητα”. Το workshop απευθύνθηκε σε ερευνητές και φοιτητές ώστε να ενισχύσουν τις δεξιότητές τους στον τομέα της Επικοινωνίας της Επιστήμης. Μέσα από ασκήσεις και θεωρητικά μοντέλα, οι συμμετέχοντες έμαθαν να (επανα)προσδιορίζουν την ταυτότητά τους, να χαρτογραφούν target groups και να μετατρέπουν τις ανακοινώσεις του project στο οποίο εργάζονται ή του personal brand τους σε ιστορίες έμπνευσης και αλληλεπίδρασης με τα ενδιαφερόμενα κοινά. Είδαμε επίσης, τεχνικές αφήγησης (storytelling) που μπορούμε να αξιοποιούμε για να αυξάνουμε την αναγνωρισιμότητα και την αλληλεπίδραση με κοινότητες – offline και online. Οι επιστήμες είναι… cool και αυτό το βλέπουμε πλέον καθημερινά γύρω μας. Στο workshop μαθαίνουμε πώς να μιλάμε για αυτές με αποτελεσματικό και ελκυστικό τρόπο. Για τον ετήσιο θεσμό του Athens Science Festival, μπορείτε να δείτε πληροφορίες εδώ: https://www.athens-science-festival.gr/programme/ * Σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει, το workshop θα επαναληφθεί στην Κρήτη, στο πλαίσιο άλλου θεσμού. Stay tuned!
Στηρίζουμε τους μουσικούς του δρόμου
Αυτός είναι ο Δημήτρης. Ο Δημήτρης παίρνει την κιθάρα του και στήνει τη μουσική του σκηνή στην πλατεία του Εσταυρωμένου, στο Αιγάλεω. Στην πλατεία έχει μπόλικα παγκάκια αλλά εκείνος προτιμά να κάθεται στο πάτωμα, στην έξοδο του μετρό. Στη γωνίτσα πάνω από τα αρχαία της Ιεράς Οδού. Ο Δημήτρης ξέρει ότι τον τραβώ βίντεο. Όμως με το ίδιο πάθος παίζει, ακόμη κι όταν δεν τον προσέχει κανείς. Περαστικοί περνούν από μπροστά του και δεν τον κοιτούν – σαν να είναι μία αυτονόητη οντότητα στην αστική βουή της καθημερινότητας. Κάθε φορά που θα με βγάλει ο δρόμος στο Αιγάλεω, με το που βγω από το μετρό περιμένω να δω τον Δημήτρη με την κιθάρα και τα λούτρινα παιχνίδια γύρω του. Γιατί εκτός από παθιασμένη μουσική ψυχή, έχει και καρδιά μικρού παιδιού. Κι αν δε βαστώ ψιλά πάνω μου, απλά τον χαιρετώ. Ένα χαμόγελο στους μουσικούς αυτούς σημαίνει πολλά: “σε βλέπω, είσαι εδώ, υπάρχεις, ακούω τη μουσική σου, εκτιμώ αυτό που κάνεις”. Στηρίζουμε τους μουσικούς του δρόμου. Ίσως προσπερνάμε το γεγονός ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν αφιερώσει ώρες από τη ζωή τους να μάθουν μία σύνθετη τέχνη. Και μάς την προσφέρουν γενναιόδωρα μέσα στις πόλεις, να φχαριστηθεί η καρδούλα μας. Σκέφτηκα να το αναρτήσω σήμερα, που τα ημερολόγια λένε πως είναι Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς. Γιατί η παντέρμη αυτή καρδιά για να ‘ναι γερή ν’ αντέχει τα πάθη, θέλει αγάπη. Και μουσική. ΥΓ. Όσο κι αν στηρίζω τους μουσικούς του δρόμου, δε στηρίζω την παιδική καταναγκαστική εργασία όπου γονείς βάζουν μικρά παιδιά με ακορντεόν ή μπαγλαμά να παίζουν σε μετρό, τρένα, πεζοδρόμια.
Ιστορίες Χειροτεχνίας: συνέντευξη από έναν καλαθοπλέκτη
Με καλεσμένο τον Γρηγόρη Διαλεκτάκη κουβεντιάζουμε για την καλαθοπλεκτική, εγκαινιάζοντας τη νέα στήλη “Ιστορίες Χειροτεχνίας”, στη ραδιοφωνική μου εκπομπή “Αφτάρμιστά μας – Ιστορίες Λαογραφίας”. Ακούστε το απόσπασμα της εκπομπής με τη συνέντευξη (23min) πατώντας εδώ: https://youtu.be/29Ra28HKMnQ?si=ni9khF8LwHdYIfZP #ΑφτάρμιστάΜας στο Δημοτικό Διαδικτυακό Ραδιόφωνο του Ηρακλείου!
Βγαίνουμε στον αέρα
Δύο σημεία μού αρέσει να βρίσκω στον χάρτη, σε όποια πόλη με βγάζει ο δρόμος: δημοτική βιβλιοθήκη και ραδιοφωνικό σταθμό. Τα βιβλία και οι εκπομπές στα ερτζιανά κύματα έχουν τη μαγεία να σε ταξιδεύουν δίχως εικόνες. Σου δίνουν την ελευθερία να παίρνεις τις λέξεις -γραπτές ή ηχητικές- και να σχεδιάζεις εσύ τον κόσμο γύρω σου. Τούτη τη γοητεία έχει το ραδιόφωνο. Είναι ακόμη, η παρέα σου όταν το ανοίγεις το πρωί, στο τιμόνι κατά το σχόλασμα, τις βραδινές ώρες ακούγοντας αφιερώσεις… Και εμείς, εμείς που κάνουμε ραδιόφωνο, καθόμαστε πίσω από το μικρόφωνο δίχως κανέναν απέναντί μας, μα νιώθουμε εκείνη την ώρα πως συνομιλούμε με όλο τον κόσμο εκεί έξω. Με το μοναδικό μέσο μαζικής επικοινωνίας όπου μία σιωπή αξίζει όσο χίλιες λέξεις… Ε λοιπόν. Για να γνωρίζετε και εσείς, το Ηράκλειο στην Κρήτη έχει τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη και το Δημοτικό Ραδιόφωνο της πόλης. Προσφάτως ανακάλυψα το δεύτερο και κάπως έτσι επιστρέφω στα λημέρια τα παλιά… Κάθε Τρίτη, στις 15.00 – 16.00, μπορείτε να ακούτε την εκπομπή μου “Αφτάρμιστά μας – Ιστορίες Λαογραφίας” πατώντας εδώ: https://www.heraklionwebradio.gr/ Αφτάρμιστά μας!
Το Παλιό Τετράδιο της Γιαγιάς στις Μέλαμπες!
– Την κυρία Μαρία-Στέλλα την ξέρετε;, ρώτησε η δασκάλα. – Την ξέρουμε!, φώναξαν όλα με μία φωνή. Συγκίνηση πρώτη εγώ. Δεν περίμενα ότι τα μικρά πλασματάκια του χωριού θα με θυμόντουσαν από τότε που τους έλεγα παραμύθια στον πρίνο, στην πλατεία, την ταβέρνα ή σε κανα σοκάκι στο χωριό. – Ήρθε να μας μιλήσει για ένα βιβλίο που έγραψε, συνέχισε η Φωτεινή που έχει αναλάβει τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών για το καλοκαίρι. Βγάζω “Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς” και τους το δείχνω. Πετάγονται πάλι όλα με ενθουσιασμό: – Το ξέρουμε! Το ξέρουμε! Μάς το διάβασε η άλλη δασκάλα πριν κλείσουν τα σχολεία! Συγκίνηση δεύτερη εγώ, βούρκωμα και κομπάκι στο λαιμό. Το σύστημα διανομής των παιδικών βιβλίων της Περιφέρειας Κρήτης σε συνεννόηση με την αντιπεριφερειάρχη Παιδείας, κα Κουτεντάκη, και τους 4 διευθυντές α/βάθμιας εκπαίδευσης νομών Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου, Χανίων, αποδίδει καρπούς σιγά-σιγά. Και ενώ προσπαθώ να έχω επαφή με όλα τα δημοτικά σχολεία του νησιού να παραλάβουν το βιβλίο, η αλήθεια είναι πως για το ορεινό αυτό χωριό (μου) είχα μία …ιδιαίτερη έγνοια. Σήμερα λοιπόν, ανέβηκα όλο χαρά τα σκαλιά στο Δημοτικό Σχολείο Μελάμπων, να μιλήσουμε για το βιβλίο, την πυραμίδα της σωστής διατροφής, να παίξουμε με τις παραμυθόπετρες και στο τέλος να δημιουργήσουμε το δικό μας τετράδιο με προφορική λαογραφία της κρητικής διατροφής. Είπαμε αινίγματα και παροιμίες, το αγαπημένο φαγητό που μαγειρεύει η γιαγιά τους, περίεργες ονομασίες με χόρτα. (- Κυρία, εγώ ξέρω τα βλήτα, τις παπούλες δεν τις ξέρω). Είπαμε επίσης για τους ομανίτες για τους οποίους φημίζονται οι Μέλαμπες (στην υπόλοιπη Κρήτη τους λένε αμανίτες αλλά στο βιβλίο η συγγραφέας προτίμησε να γράψει “ομανίτες” – γκουχουγκουχ). Είπαμε και μαντινάδες για το κρασί, το λάδι, το ψωμί, τη ζάχαρη. Στο τέλος, κάθε παιδί δημιούργησε το δικό του τετράδιο για να πάρει στο σπίτι με μία αποστολή: να ρωτήσει τη δική του γιαγιά και να καταγράψει τον λαϊκό πολιτισμό της κρητικής διατροφής. Η Φωτεινή Σακελλάρη, έξυπνη και δημιουργική δασκάλα, έβαλε σε τάξη τα πάντα και μου προσέφερε πολύτιμη βοήθεια με τα παιδιά ώστε να μάθουν παίζοντας. Κλείνοντας την ενότητα “Μαντινάδες” στην τελευταία σελίδα του χειροποίητου τετραδίου, σπεύδει να πει ο Κωνσταντίνος: – Κυρία, εγώ ξέρω μία άλλη μαντινάδα, να την πω: Αχι μελαμπιανό νερό και να ‘χα ένα φλυτζάνι, να βάλω τση καρδούλας μου, απού πονεί να γιάνει. Και συμπληρώνει από δίπλα ο Αντώνης: – Τέσσερις είναι οι Μάρτυρες στσι Μέλαμπες την άκρη κάθε φορά που θα τσι δω, τρέχει απ’ τα μάθια δάκρυ. (προβαίνει κι ένα δάκρυ). Μερακλήδες από κούνια. Τα καμάρια μας. Photo credits: Φωτεινή! ΥΓ. Μπορείτε να κατεβάσετε το βιβλίο ελεύθερα σε μορφή ebook από εδώ: https://www.mariastellazeaki.gr/to-palio-tetradio-ths…/
Ο εικονογράφος Μάριος Ιωαννίδης με Το Παλιό Τετράδιο της Γιαγιάς
“Το παλιό τετράδιο της γιαγιάς” στα χέρια του εικονογράφου μας! Με τον Μάριο Ιωαννίδη είχαμε μία ωραία, απλή και γρήγορη συνεργασία. Εγώ πήρα την πένα μου και έγραψα το παιδικό βιβλίο με στόχο την Επικοινωνία της Λαογραφίας γύρω από την κρητική διατροφή. Εκείνος πήρε τα ψηφιακά του πινέλα και γέμισε τις σελίδες χρώματα με αναμνήσεις από την παιδική μας ηλικία! Βρεθήκαμε στα Χανιά και βγάλαμε την απαραίτητη φωτογραφία του έργου στα χέρια του δημιουργού του. Επειδή μας ρωτάτε: Το βιβλίο δεν κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία καθώς δεν πωλείται. Κυκλοφορεί ελεύθερα στο διαδίκτυο σε μορφή e-book. Σε έντυπη μορφή τυπώθηκε μόνο για τα δημοτικά σχολεία της Κρήτης. (Ευρωπαϊκό έργο Interreg MDnet – Περιφέρεια Κρήτης) Μπορείτε να το κατεβάσετε, πατώντας εδώ. Διαβάστε, παίξτε, θυμηθείτε και αν δεν είναι κόπος στείλτε μου ένα μήνυμα στο mszeaki@gmail.com για να μου πείτε πώς νιώσατε ή να μοιραστείτε μία δική σας ανάμνηση…
Ιστορίες δια…Τροφής στο Φεστιβάλ Γης στα Χανιά
– Κι ήντα ιστορίες θα πεις ετηνά τη φορά;, με ρώτησε ο Στεφανής όσο μ’ έβλεπε να χαρχαλεύω παλιά τετράδια στη βιβλιοθήκη. – Αφού είμαστε καλεσμένοι στο Φεστιβάλ Γης, απάντησα σηκώνοντας το βλέμμα μου, θα πούμε για την κρητική διατροφή, ιστορίες για μεγάλους. Κάπου θαρρώ πως έχω λαΐνια του λαδιού που μιλούν κι έναν άντρα ζυμωμένο από αλεύρι, μουρμούρισα και βούτηξα πάλι στις χειρόγραφες σελίδες. – Κατάλαβα…, τσιμογέλασε ο Στεφανής κι έπιασε το μαντολίνο να κουρδίσει. Έφυγα από το σαλόνι κι επέστρεψα κρατώντας αγκαλιά κάποια σημειωματάρια από τις εθνογραφικές μου επιδρομές στα χωριά της Κρήτης. – Έχω επίσης, ένα φασολάκι που κλαίει κι ένα μαγικό μαντήλι που στρώνει φαγιά, ψητά, ψάρια, ψωμιά… Λες να τους αρέσει;, τον ρώτησα όλο λαχτάρα. Έγνεψε θετικά. Σειρά του να ρωτήσει: – Να ξεκινήσουμε με το “Παραμύθι, παραμύθι, το κουκί και το ρεβύθι” από το Μεγάλο μας Τσίρκο;, πρότεινε και άρχισε να παίζει την εισαγωγή. …Όσοι βρίσκεστε στα Χανιά το Σάββατο 29 Ιουλίου, ελάτε στο Φεστιβάλ Γης – Άνθρωποι και Προϊόντα , στο 1ο Πειραματικό Γυμνάσιο Χανίων. Το διοργανώνει 26-29 Ιουλίου η Περιφερειακή Αναπτυξιακή Εταιρεία Κρήτης με τους Δήμους Χανίων και Σφακίων και μας κάλεσαν να κάνουμε παραμυθοβραδιά για μεγάλους και μικρούς. Στη Μικρή Σκηνή, το Σάββατο 29 του μήνα, στις 9 το βράδυ θα μοιραστούμε Ιστορίες δια…Τροφής! Η αφεντιά μου στις ιστορίες και το μπεντίρ, ο Στεφανής Σαμαρίτης στο κρητικό μαντολίνο και τραγούδι. Είσοδος ελεύθερη. Θα χαρούμε να σας δούμε! #FolkStorytelling
Είδος felis tavernalis: το αιλουροειδές της ταβέρνας
Felis tavernalis: θηλαστικό της οικογένειας των αιλουροειδών, της τάξης των σαρκοφάγων. Απαντάται σε όλη την Ελλάδα, κυρίως σε ταβέρνες, ψαροταβέρνες και ψητοπωλεία. Θεωρείται το πιο γρήγορο θηλαστικό ξηράς μόλις αντιληφθεί την προσέλευση παρέας και το στρώσιμο τραπεζιού. Διαθέτει εξαιρετικές ικανότητες υπομονής ενώ κινείται διακριτικά ανάμεσα στα πόδια των καρεκλών. Εφαρμόζει επίμονη οπτική επαφή με τους καθήμενους για την απόκτηση τροφής. Προτιμά το μαγειρεμένο κρέας και δη τα καλοψημένα κοψίδια. Στη διατροφή της δεν περιλαμβάνονται η χωριάτικη, το ψωμί και η πατάτα η τηγανητή όπως λανθασμένα επιχειρούν κάποιοι επιτήδειοι για να την ξεγελάσουν. Το καλοκαίρι παρατηρείται αυξητική τάση στον πληθυσμό του είδους, η οποία ευνοείται από τις εξορμήσεις του ανθρώπινου πληθυσμού στις ταβέρνες της χώρας. Δεν πρόκειται για μία οποιαδήποτε γάτα. Είναι το είδος Felis Tavernalis. Θα με θυμηθείτε την επόμενη φορά που θα κάτσετε σε ταβέρνα. #mySummer